Mía đường một năm gom vốn

Cập nhật: 10:30 - 20/01/2015

Bằng hàng loạt vụ mua bán sáp nhập (M&A) và đầu tư lớn, năm 2014, ngành mía đường Việt Nam “dậy sóng”.

30 ngàn tấn đường tạm nhập tái xuất của Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) có lẽ chỉ là “giọt nước tràn ly”, khiến cho 2014 với ngành mía đường thực sự là một năm cạnh tranh quyết liệt, đến mức “sống hay là chết”.

Sự việc bắt đầu vào khoảng tháng 11/2013, gần 40 DN lớn thuộc Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA) như ngồi trên đống lửa bởi cửa ra duy nhất cho khoảng 400 ngàn tấn đường tồn kho có nguy cơ bị bít lại, vì HAGL xin Chính phủ cho phép được bán 30 ngàn tấn đường thành phẩm (sản xuất tại Lào) cho CTCP Mía đường Biên Hòa để xuất tiểu ngạch qua Trung Quốc.

   
Ảnh minh họa

Thời điểm đó, Chủ tịch VSSA, ông Nguyễn Thành Long thừa nhận, tất cả các nhà máy đường trong nước đều không thể nào cạnh tranh được với HAGL về giá. Bởi, giá thành sản xuất đường trong nước lên tới 15 triệu đồng/tấn, trong khi của HAGL chỉ trên 4,3 triệu đồng/tấn. Chính vì thế, VSSA đã kiến nghị Chính phủ không cho HAGL bán đường ở trong nước với lý do “đảm bảo lợi ích cho người trồng mía”.

Tuy nhiên, cuộc chiến không dừng lại ở đó. Câu chuyện 30 ngàn tấn đường giá rẻ của HAGL một lần nữa “nóng” lên tại nghị trường Quốc hội năm đó, khiến cả Bộ trưởng Bộ NN&PTNT và Bộ trưởng Bộ Công Thương, thậm chí cả Thủ tướng Chính phủ phải đích thân chỉ đạo. Và rồi tháng 1/2014, sau hàng loạt những tranh cãi, 30 ngàn tấn đường có giá thành sản xuất chỉ bằng 1/5 giá thành trong nước của HAGL đã được phép vào Việt Nam theo hình thức tạm nhập - tái xuất. VSSA dù hết mực “kêu gào” nhưng cũng đành chấp nhận thua cuộc.

Ngành mía đường từ đây nhộn nhịp những cuộc đua tăng vốn, chủ động nguyên liệu và giảm giá thành. Những cuộc thâu tóm lớn bắt đầu với sự vào cuộc của một số “đại gia” từng có kinh nghiệm nhiều năm ở lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng.

Mở màn cho cuộc chạy đua tăng vốn lớn vào ngành mía là trường hợp của CTCP Đường Biên Hòa (BHS). Cuối tháng 6/2014, sau hơn 3 tháng rậm rịch, công ty này đã chính thức sáp nhập với Công ty Đường Ninh Hòa, nâng vùng nguyên liệu mía lên gấp 2 lần (23.500 ha). Sáp nhập xong, BHS trở thành DN lớn thứ 2 trong ngành về quy mô vốn và sản xuất trong tổng số gần 40 DN mía đường cả nước. Công suất thiết kế nhà máy của BHS tăng lên mức 11.700 tấn mía/ngày.

Ngay lập tức, BHS đầu tư nguồn vốn hàng trăm tỷ đồng vào nhà máy đường luyện công nghệ Nhật Bản, nhằm chuyển đổi cơ cấu sản phẩm từ đường RS sang sản xuất các sản phẩm đường cao cấp. Báo cáo vào tháng 10/2014, BHS đã vượt kế hoạch đề ra trong niên độ 2014 với doanh thu thuần đạt gần 1,26 tỷ đồng (trong đó 99% là doanh thu từ sản phẩm đường); lợi nhuận trước thuế đạt 57,2 tỷ đồng, vượt 12% so với kế hoạch đề ra. Điều này chứng tỏ sau khi sáp nhập, lợi nhuận của BHS gia tăng đáng kể.

Nhưng BHS chưa phải là “anh cả” trong cuộc chiến M&A. Năm 2014, ngành mía đường còn chứng kiến nhiều thương vụ sáp nhập chưa từng có tiền lệ. Một trong số đó là sự vào cuộc của Công ty Mía đường Thành Thành Công (SBT), dưới sự điều hành của ông Đặng Văn Thành - một người từng nổi danh ở cương vị Chủ tịch Sacombank những năm trước đây.

Bằng việc mua lại CTCP Mía đường Nhiệt Điện Gia Lai, SBT một bước trở thành “chim đầu đàn” trong ngành mía với tổng tài sản dự kiến năm 2015 khoảng 4.800 tỷ đồng, sản phẩm của DN chiếm khoảng 11,1% thị trường nội địa. SBT cũng sẽ trở thành công ty có công suất ép mía lớn nhất cả nước, đạt 15.800 tấn mía/ngày.

Trong niên độ 2014 vừa qua, ĐHĐCĐ thường niên của SBT đã thông qua kế hoạch tổng doanh thu thuần (bao gồm phụ phẩm) đạt 2.000 tỷ đồng, trong đó lợi nhuận trước thuế 175,6 tỷ đồng. Với việc mua lại Công ty Mía đường Nhiệt điện Gia Lai, SBT sở hữu diện tích gần 30.000 ha mía nguyên liệu. Đặc biệt, việc làm chủ “thủ phủ” vùng mía lớn Gia Lai là điều kiện thuận lợi để SBT áp dụng cơ giới hóa trong tất cả các khâu từ trồng, thu hoạch mía… nhằm tiết giảm chi phí giá thành sản xuất đường.

Với mô hình cánh đồng mía lớn tại Gia Lai, thời gian qua SBT đã tiết giảm khoảng 10% chi phí đầu vào, 50% chi phí vận chuyển. Điều này cho thấy khả năng SBT đuổi kịp HAGL về giá thành sản xuất đường ở mức 4,3-4,5 triệu đồng/tấn là hoàn toàn có thể.

Theo những tính toán của VSSA, trong năm 2015, sản lượng đường dự kiến sản xuất vào khoảng 1,5 triệu tấn. Cộng với lượng đường tồn kho và gần 100 ngàn tấn đường phải nhập khẩu theo cam kết WTO thì tổng lượng đường Việt Nam có là khoảng 2 triệu tấn. Sau khi tiêu thụ nội địa sẽ còn dư thừa khoảng 700 ngàn tấn. Vì thế, nếu không có những sự điều chỉnh về chiến lược bán hàng và chính sách xuất khẩu thì các nhà máy đường sẽ bị thua lỗ. Đứng trước nguy cơ nhãn tiền này, chắc chắn cuộc chiến trong nội bộ ngành mía đường sẽ còn tiếp tục diễn ra mạnh mẽ trong năm nay.

Theo TBNH


Tin liên quan